Kanun Numarası         : 4708

   Kabul Tarihi              : 29/6/2001

   Yayımlandığı R.Gazete   : Tarih   : 13.07.2001    Sayı   : 24461

   Yayımlandığı Düstur      : Tertip   : 5               Cilt    :       Sayfa  :

  Amaç, kapsam ve tanımlar

   Madde 1 - Bu Kanunun amacı; can ve mal güvenliğini teminen, imar plânına, fen, sanat

ve sağlık kurallarına, standartlara uygun kaliteli yapı yapılması için proje ve yapı

denetimini sağlamak ve yapı denetimine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

   Bu Kanun; 3194 sayılı İmar Kanununun 26 ncı maddesinde belirtilen kamuya ait yapı

ve tesisler ile 27 nci maddesinde belirtilen ruhsata tâbi olmayan yapılar hariç, belediye

ve mücavir alan sınırları içinde ve dışında kalan yerlerde yapılacak yapıların denetimini

kapsar.

   Bu Kanunun uygulanmasında;

   a) Bakanlık :Bayındırlık ve İskân Bakanlığını,

   b) İlgili idare :Belediye ve mücavir alan sınırları içindeki uygulamalar için büyükşehir

belediyeleri ile diğer belediyeleri, bu alanlar dışında kalan alanlarda valilikleri, yapı

ruhsatı ve kullanma izin belgesi verme yetkisine sahip diğer idareleri,

   c) Yapı sahibi : Yapı üzerinde mülkiyet hakkına sahip olan gerçek ve tüzel kişileri,

   d) Yapım süresi :Yapı sahibinin, yapı ruhsatını aldığı tarih ile yapı kullanma iznini aldığı

tarih arasındaki dönemi,

   e) Yapı inşaat alanı : Işıklıklar hariç, bodrum kat, asma kat ve çatı arasında yer alan

mekanlar ve ortak alanlar dahil yapının inşa edilen tüm katlarının alanını,

   f) Yapı yaklaşık maliyeti :Binalarda, Bakanlıkça her yıl yayımlanan mimarlık ve

mühendislik hizmet bedellerinin hesabına esas yapı yaklaşık birim maliyetlerine ilişkin

ilgili mevzuatta belirtilen birim maliyet ile yapı inşaat alanının çarpımından elde edilen

bedeli;binalarda yapılacak değiştirme, güçlendirme ve esaslı onarım işlerinin ve bina

dışında kalan yapılarda ise yapının keşif bedelini,

   g) Taşıyıcı sistem :Yapıların; temel, betonarme, ahşap, çelik karkas, duvar, döşeme

ve çatı gibi yük taşıyan ve aktaran bölümlerini ve istinat yapılarını,

   h) Yapı hasarı : Kullanımdan doğan hasarlar hariç, yapının fen ve sanat kurallarına

aykırı, eksik, hatalı ve kusurlu yapılması nedeniyle yapıda meydana gelen ve yapının

kullanımını engelleyen veya yapıda değer kaybı oluşturan her türlü hasarı,

   ı) Yapı denetim kuruluşu :Bakanlıktan aldığı izin belgesi ile münhasıran yapı denetimi

görevini yapan, ortaklarının tamamı mimar ve mühendislerden oluşan tüzel kişiyi,

 

j) Yapı müteahhidi :Yapım işini, yapı sahibine karşı taahhüt eden veya ticarî amaçla

ya da kendisi için şahsî finans kaynaklarını kullanarak üstlenen, ilgili meslek odasına

kayıtlı, gerçek ve tüzel kişiyi,

   k) Proje müellifi :Mimarlık, mühendislik tasarım hizmetlerini iştigal konusu olarak

seçmiş, yapının etüt ve projelerini hazırlayan gerçek ve tüzel kişiyi,

   l) Denetçi mimar ve mühendis :İlgili mühendis ve mimar meslek odalarına üyeliği

devam eden ve Bakanlıkça denetçi belgesi verilmiş mühendis ve mimarları,

   m) Laboratuvar : İnşaat ve yapı malzemeleri ile ilgili ham madde ve mamul madde

üzerinde ilgili standartlarına veya teknik şartnamelerine göre ölçüm, muayene,

kalibrasyon yapabilen ve diğer özelliklerini tayin eden, Bakanlıktan izin almış tesisi,

   İfade eder.

   Yapı denetim kuruluşları ve görevleri

   Madde 2 - Bu Kanun kapsamına giren her türlü yapı; Bakanlıktan aldığı izin belgesi ile

çalışan ve münhasıran yapı denetimi ile uğraşan tüzel kişiliğe sahip yapı denetim

kuruluşlarının denetimine tabidir. Yapı denetim hizmeti; yapı denetim kuruluşu ile yapı

sahibi veya vekili arasında akdedilen hizmet sözleşmesi hükümlerine göre yürütülür.

Yapı sahibi, yapım işi için anlaşma yaptığı yapı müteahhidini vekil tayin edemez.

   Yapı denetim kuruluşlarının nama yazılı ödenmiş sermayelerinin tamamının, mimar

veya mühendislere ait olması zorunludur. Yapı denetim kuruluşları; denetçi mimar ve

mühendisler ile yardımcı kontrol elemanları istihdam eder.

   Yapı denetim kuruluşunda görev alacak denetçi mimar ve mühendisler ile yardımcı

kontrol elemanlarında ve laboratuvar görevlilerinde aranacak nitelik ve deneyim ile bu

kişilere belge verilmesi, yapı denetim kuruluşunun ve laboratuvarların çalışma usul ve

esasları Bakanlıkça hazırlanacak yönetmelikle düzenlenir.

   Yapı denetim kuruluşları aşağıda belirtilen görevleri yerine getirmekle yükümlüdür:

   a) Proje müelliflerince hazırlanan, yapının inşa edileceği arsa veya arazinin zemin ve

temel raporları ile uygulama projelerini ilgili mevzuata göre incelemek, proje

müelliflerince hazırlanarak doğrudan kendilerine teslim edilen uygulama projesi ve

hesaplarını kontrol ederek, ilgili idareler dışında başka bir kurum veya kuruluşun vize

veya onayına tabi tutulmadan, ilgili idareye uygunluk görüşünü bildirmek.  

b) Yapı denetimini üstlendiğine dair ilgili idareye taahhütname vermek, yapı ruhsatının

ilgili bölümünü imzalamak, bu yapıya ilişkin bilgileri yapı ruhsatı düzenleme tarihinden

itibaren yedi gün içinde Bakanlığa bildirmek.

   c) Yapının, ruhsat ve ekleri ile mevzuata uygun olarak yapılmasını denetlemek.

   d) Yapım işlerinde kullanılan malzemeler ile imalatın proje, teknik şartname ve

standartlara uygunluğunu kontrol etmek ve sonuçlarını belgelendirmek, malzemeler ve

imalatla ilgili deneyleri yaptırmak.

   e) Yapılan tüm denetim hizmetlerine ilişkin belgelerin bir nüshasını ilgili idareye

vermek, denetimleri sırasında yapıda kullanılan malzeme ve imalatın teknik şartname

ve standartlara aykırı olduklarını belirledikleri takdirde, durumu bir rapor ile ilgili idareye

ve il sanayi ve/veya ticaret müdürlüklerine bildirmek.

   f) İş yerinde, iş güvenliği ve işçi sağlığı konusunda gerekli tedbirlerin alınması için

yapı müteahhidini yazılı olarak uyarmak, uyarıya uyulmadığı takdirde durumu ilgili bölge

çalışma müdürlüğüne bildirmek.

   g) Ruhsat ve eklerine aykırı uygulama yapılması halinde durumu üç iş günü içinde

ilgili idareye bildirmek.

   h) Yapının ruhsat eki projelerine uygun olarak kısmen veya tamamen bitirildiğine dair

ilgili idareye rapor vermek.

   ı) Zemin, malzeme ve imalata ilişkin deneyleri, şartname ve standartlara uygun olarak

laboratuvarlarda yaptırmak.

   Sorumluluklar ve yapılamayacak işler

   Madde 3 - Bu Kanunun uygulanmasında, yapı denetim kuruluşları imar mevzuatı

uyarınca öngörülen fennî mesuliyeti ilgili idareye karşı üstlenir.

   Yapı denetim kuruluşları, denetçi mimar ve mühendisler, proje müellifleri, laboratuvar

görevlileri ve yapı müteahhidi ile birlikte yapının ruhsat ve eklerine, fen, sanat ve sağlık

kurallarına aykırı, eksik, hatalı ve kusurlu yapılmış olması nedeniyle ortaya çıkan yapı

hasarından dolayı yapı sahibi ve ilgili idareye karşı, kusurları oranında sorumludurlar.

Bu sorumluluğun süresi; yapı kullanma izninin alındığı tarihten itibaren, yapının taşıyıcı

sisteminden dolayı on beş yıl, taşıyıcı olmayan diğer kısımlarda ise iki yıldır.

   Yapıda, yapı kullanma izni alındıktan sonra, ilgili idareden izin alınmadan yapılacak

esaslı tadilattan doğacak yapı hasarından, izinsiz tadilat yapan sorumludur. Yapı

denetim kuruluşu; yazılı ihtarına rağmen yapı sahibi tarafından önlemi alınmayan, parsel

dışında meydana gelen ve yapıda hasar oluşturan yer kayması, çığ düşmesi, kaya

düşmesi ve sel baskınından doğan hasarlardan sorumlu değildir.

 

Yapı denetim kuruluşlarının yöneticileri, ortakları, denetçi mimar ve mühendisleri ile

proje müellifleri, laboratuvar görevlileri ve yapı müteahhidi; bu Kanunun

uygulanmasından dolayı ortaya çıkan yapı hasarından sorumludur.

   Yapı denetim kuruluşu denetim faaliyeti dışında başka ticarî faaliyette bulunamaz. Bu

kuruluşun denetçi mimar ve mühendislerinin, denetim faaliyeti süresince başkaca

meslekî ve inşaat işleri ile ilgili ticarî faaliyette bulunmaları yasaktır.

   Yapı denetim komisyonu ve görevleri

   Madde 4 - Yapı denetim komisyonu; Bakanlıkça görevlendirilecek, konu ile ilgili en az

genel müdür yardımcısı seviyesinde bir başkan ile en az şube müdürü seviyesinde dört

üyeden oluşur ve Bakanlıkça uygun görülen birimin bünyesinde faaliyetlerini yürütür.

   Yapı denetimi komisyonu, yapı denetim kuruluşlarına izin belgesi verir, faaliyetlerini

denetler ve sicillerini tutar. Bu Kanunun uygulanmasından doğan uyuşmazlıkları inceler

ve görüşünü bildirir.

   Yapı denetim komisyonu bu Kanun hükümlerine aykırı hareket eden yapı denetim

kuruluşu hakkında 8 inci maddeye göre işlem yapılmak üzere Bakanlığa teklifte bulunur.

   Yapı denetim komisyonunun; çalışma usul ve esasları Bakanlıkça hazırlanacak

yönetmelikle düzenlenir.

   Yapı denetimi hizmet sözleşmeleri

   Madde  5- Yapı denetimi hizmet sözleşmeleri yapı sahibi ile yapı denetim kuruluşu

arasında akdedilir. Bu sözleşmenin bir sureti taahhütname ekinde ilgili idareye verilir.

   Bu sözleşmede; taahhüt edilen hizmetin konusu, yeri, inşaat alanı, süresi, varsa yapı

sahibi ile yapı müteahhidi arasında akdedilen sözleşmede yer alan yapının fizikî

özellikleri, yapı denetimi hizmet bedeli, yapı denetiminde görev alacak teknik personel

listesi ve diğer yükümlülükler yer alır.

   İlgili idare; yapı denetimi hizmet sözleşmesinde yer alan hükümlere, yapı sahibinin

uymaması halinde yapı tatil tutanağı düzenleyerek inşaatı durdurur, yapı denetim

kuruluşunun uymaması halinde ise yapı denetimi komisyonuna bildirimde bulunur.

   Yapı denetimi hizmetleri için yapı denetim kuruluşlarına ödenecek hizmet bedelleri,

asgarî hizmet bedelinden az olmamak kaydıyla, projenin özellikleri ile yapının

bulunduğu bölgenin fizikî, ekonomik ve sosyal özellikleri dikkate alınarak bu

sözleşmede belirtilir.

   Asgarî hizmet bedeli, yapı yaklaşık maliyetinin % 3`üdür. Yapım süresi, iki yılı aşan

yapılarda, bu oran, her altı ay için % 10 artırılır, iki yıldan kısa süren yapılarda ise her altı

ay için % 5 azaltılır.

Yapı denetim kuruluşu, katma değer vergisi hariç yaptığı hizmetlerden dolayı yapı

sahibinden başka ad altında ayrıca hiçbir bedel talebinde bulunamaz.

   Yapı denetimi hizmet sözleşmesi ve hizmet bedellerinin ödenme esasları Bakanlıkça

hazırlanacak yönetmelikle düzenlenir.

   Yapı denetim kuruluşu ile mimar ve mühendislerinin yapı ile ilişkisinin kesilmesi

   Madde  6 - Yapı denetim kuruluşunun görevden ayrılması veya mimar ve/veya

mühendislerinden birinin, herhangi bir sebeple yapı ile ilişkisinin kesilmesi halinde yapı

denetim kuruluşu durumu; gerekçeleri ile birlikte en geç üç iş günü içinde yazılı olarak

Bakanlığa ve ilgili idareye bildirir. Aksi takdirde kanunî sorumluluktan kurtulamaz.

   Bu durumda; yapı sahibince, yeniden yapı denetim kuruluşu görevlendirilmedikçe

veya yapı denetim kuruluşunca, ayrılan mimar ve/veya mühendislerin yerine yenisi işe

başlatılmadıkça ilgili idarece yapının devamına izin verilmez.

   Sicillerin tutulması ve yapılara sertifika verilmesi

   Madde  7 - Yapı denetim kuruluşlarının ve bu kuruluşların mimar ve mühendislerinin

yapı denetimine ait sicilleri, ilgili idare tarafından verilen sicil raporlarına göre yapı

denetimi komisyonunca tutulur.

   Bu Kanun kapsamında denetlenerek inşa edilmiş yapılara ilgili idarelerce sertifika

verilir.

   Siciller ile sicil raporlarının tutulması ve yapılara sertifika verilmesine dair usul ve

esaslar Bakanlıkça hazırlanacak yönetmelikle düzenlenir.

   Denetim faaliyetinin durdurulması ve izin belgesinin iptali

   Madde 8 - Yapı denetim kuruluşlarından, bu Kanunda öngörülen esaslara göre

denetim görevini yerine getirmedikleri anlaşılanların veya son üç yıl içerisinde üç defa

olumsuz sicil alanların veyahut 3 üncü maddenin son fıkrası ile 6 ncı maddenin birinci

fıkrası hükümlerine aykırı hareket ettiği belirlenenlerin denetim faaliyeti, yapı denetim

komisyonunun teklifi üzerine Bakanlıkça bir yıla kadar durdurulur ve belgesi geçici

olarak geri alınır. Durdurma kararı, Resmî Gazetede ilan edilir ve sicillerine işlenir.

Denetim faaliyetinin geçici olarak durdurulmasına neden olan yapı denetim kuruluşunun

mimar ve mühendisleri, bu süre içerisinde başka ad altında dahi olsa hiçbir denetim

faaliyetinde bulunamaz. Geçici durdurmaya neden olan mimar ve mühendisler

Bakanlıkça ilgili meslek odasına bildirilir. Meslek odaları, bu kişiler hakkında kendi

mevzuatına göre işlem yapar.

   Faaliyeti üç defa durdurulan yapı denetim kuruluşunun denetim faaliyetine son verilir

ve izin belgesi Bakanlıkça iptal edilir.

İzin belgesi iptal edilen yapı denetim kuruluşunun, kusurları mahkeme kararı ile

kesinleşen mimar ve mühendisleri başka bir yapı denetim kuruluşunda görev almaları

halinde, görev aldıkları bu kuruluşa izin belgesi verilmez, verilmişse iptal edilir.

   Denetim faaliyeti geçici olarak durdurulan veya izin belgesi iptal edilen yapı denetim

kuruluşu hakkındaki bu karar ilgili idareye bildirilir ve denetimini üstlendiği yapıların

devamına izin verilmez. Bu durumda, yapım faaliyetine devam edilebilmesi için yapı

sahibince başka bir yapı denetim kuruluşunun görevlendirilmesi zorunludur.

   Ceza hükümleri

   Madde 9 - Bu Kanun hükümlerinin uygulanması sırasında görevini ihmal eden veya

kötüye kullanan yapı denetim kuruluşunun ortakları, yöneticileri, mimar ve mühendisleri,

yapı müteahhidi, proje müellifi ile laboratuvar görevlileri 765 sayılı Türk Ceza Kanununun

3 üncü bab, 4 üncü faslındaki görevi ihmal ve görevi kötüye kullanma ile ilgili

hükümlerine göre cezalandırılır.

   Yapı denetim kuruluşunun izin belgesi alma aşamasında gerçeğe aykırı belge

düzenlendiğinin izin belgesi verildikten sonra anlaşılması halinde, izin belgesi derhal

iptal edilir ve ayrıca gerçeğe aykırı belge düzenlemekten, bu belgeleri düzenleyenler

hakkında suç duyurusunda bulunulur.

   Yapılar ile ilgili diğer düzenlemeler ile yapıların uğramış olduğu yıkım ve zararlardan

dolayı genel hukuk hükümleri uygulanır.

   Bu madde uyarınca hükmolunacak cezalar paraya çevrilemez ve tecil edilemez.

   Bu Kanuna aykırı fiillerden dolayı hükmolunan kesinleşmiş mahkeme kararları,

Cumhuriyet savcılıklarınca Bakanlığa ve mimar ve mühendislerin bağlı olduğu meslek

odalarına bildirilir.

   Yapı denetim kuruluşu ile denetçi mimar ve mühendisleri; eylem ve işlemlerinden

3194 sayılı İmar Kanununun fenni mesul için öngörülen hükümlerine tabidirler.

   Bakanlığın denetim yetkisi

   Madde10- Bakanlık, bu Kanunun uygulanmasında yapı denetim kuruluşlarının işlem

ve faaliyetlerini denetleme yetkisine sahiptir.

   Kanunun uygulanacağı iller

   Madde 11 - Bu Kanunun uygulanmasına pilot iller olarak; Adana, Ankara, Antalya,

Aydın, Balıkesir, Bolu, Bursa, Çanakkale, Denizli, Düzce, Eskişehir, Gaziantep, Hatay, İstanbul,İzmir, Kocaeli, Sakarya, Tekirdağ ve Yalova illerinde başlanır.

 

Pilot illerin genişletilmesi ve daraltılmasına, Bakanlığın teklifi üzerine Bakanlar Kurulu

yetkilidir.

   Diğer hükümler ve yönetmelikler

   Madde12 - Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde 3194 sayılı İmar Kanunu ve ilgili

mevzuat hükümleri uygulanır.

   Bu Kanun gereğince düzenlenmesi öngörülen yönetmelikler, Kanunun yayımı

tarihinden itibaren kırkbeş gün içerisinde Bakanlıkça çıkarılır.

   Yürürlükten kaldırılan ve değiştirilen hükümler

   Madde 13 -  a) 3.2.2000 tarihli ve 595 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun Hükmünde

Kararname yürürlükten kaldırılmıştır.

   b) 27.1.1954 tarihli ve 6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanununun

ek 5, ek 6, ek 7 nci maddeleri ile geçici 6 ve geçici 7 nci maddeleri yürürlükten

kaldırılmıştır.

   c) 17.6.1938 tarihli ve 3458 sayılı Mühendislik ve Mimarlık Hakkında Kanunun 7 nci

maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

   Madde 7. - 1 inci maddede belirtilen diploma veya ruhsatnamelerden birini haiz

olmayanlar Türkiye`de mühendis veya mimar unvanı ile istihdam olunamazlar,

imzalarla sanat icra edemezler, bu unvanları kullanarak rey veremezler ve imza da

koyamazlar.

   GEÇİCİ MADDE 1 - Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce Bakanlıkça yapı

denetim kuruluşlarına verilmiş olan yapı denetimi izin belgeleri, bu Kanunun yürürlüğe

girdiği tarihten itibaren üç ay süreyle geçerlidir. Bu süre içerisinde bu Kanun

hükümlerine uygun olarak yenilenmeyen yapı denetim izin belgeleri geçersiz sayılır.

   GEÇİCİ MADDE 2 - Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce 3194 sayılı İmar

Kanunu ile 595 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun Hükmünde Kararname

hükümlerine göre alınan yapı ruhsatları geçerlidir.

   GEÇİCİ MADDE 3 - 595 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun Hükmünde Kararname

uyarınca yapı denetim kuruluşlarınca tahsil edilmiş olan malî sorumluluk sigorta primleri

yapı sahiplerine iade edilir.

   Yürürlük

   Madde 14 - Bu Kanun yayımı tarihinden otuz gün sonra yürürlüğe girer.

   Yürütme

   Madde 15 - Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.