Tarım ve Köyişleri Bakanlığı yetkililerinden alınan bilgiye göre, gıda sanayine rehberlik etmek, tüketici sağlığını korumak, gıda konusunda standartları belirleyerek uluslararası yeknesaklığı sağlamak, ticareti kolaylaştırmak amacıyla Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ve Birleşmiş Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) bünyesinde 1963 yılında kurulan Kodeks Alimentarius Komisyonu (CAC), fındık, badem ve antepfıstığında maksimum aflatoksin limitlerine ilişkin 2004 yılında başlattığı çalışmaları sonuçlandırdı.

CAC’ın Gıda Maddelerinde Bulaşanlar Kodeks Komitesi’nin Nisan ayı başında Lahey-Hollanda’da yapılan toplantısında, fındık, badem ve antepfıstığı ile bunların işlenmesi ile üretilen ürünlerde aflatoksin limitleri kesinleştirildi. İşlenmemiş fındık, antepfıstığı ve bademde aflatoksin limiti 15 ppb (mikrogram/kg veya milyarda bir kg), işlenmiş ürünlerde ise 10 ppb olarak belirlendi. Halen, AB, işlenmiş fındık, badem ve antepfıstığında aflatoksin limitini 4 ppb, işlenmemiş ürünler için 10 ppb olarak uyguluyor. Belirlenen limitlere ilişkin komite raporu CAC’da onaylandıktan sonra, AB’nin uyguladığı limitlerini, 6 ay içinde 10-15 ppb olarak kendi mevzuatına taşıyacağı düşünülüyor.

Bu durumda, AB’ye ihraç edilen fındık ve fındık ürünlerinde, limitlerin üzerinde olduğu gerekçesiyle iade edilen ürün partisi sayısı azalacak. Türkiye, fındık ihracatının çok büyük bölümünü AB’ye yapıyor. AB’nin düşük limit uygulaması nedeniyle, ihrac edilen ürünlerde aflatoksin limitlerini tutturmak sorun oluyor. Halen Türkiye de, işlenmiş ve işlenmemiş fındık, badem ve antepfıstığında aflatoksin limiti 10 ppb olarak uygulanıyor. CAC’ın komitede kabul edilen limitleri onaylamasından sonra bütün ülkeler, ulusal mevzuatlarında bu oranları uygulayacak. CAC’a, Türkiye ile birlikte 176 ülke, AB ve 40’tan fazla uluslararası sivil toplum örgütü üye bulunuyor.

Numune Miktarı da Düşürüldü

CAC’ın komitesinin Lahey’deki toplantısında ayrıca, analizler için 30 kg olan numune miktarı 20 kg’a düşürüldü. İşlenmemiş ürünlerde 20 kg numune alınarak tek analiz, işlenmiş ürünlerde 20 kg numune alınarak 2 analiz yapılacak. Önceden, analiz için 30 kg numune alanırken, işlenmiş ürünlerde 3 analiz yapılması şartı bulunuyordu. Numune miktarında ve analiz sayısında yapılan değişiklik ile hem ekonomik olarak hem de ürün değerlendirmesinde avantaj sağlanmış oldu.

Gıdalardaki gıda katkı ve kalıntıları, uluslararası ticarette ‘teknik engel’ olarak kullanılıyor. Ülkeler, uyguladıkları limitlerle, ürünlerin ülkelerine girişini engelleyebiliyor. Ancak, CAC’ın belirlediği limitler, bütün DTÖ üyesi ülkeler açısından uluslararası referans niteliği taşıyor. CAC’ın fındık, badem ve antepfıstığı için belirlediği aflatoksin limitleri ile Türkiye ihracatı açısından önem taşıyan bu ürünlerin AB’ye ihracatındaki önemli engellerden biri kaldırılmış oldu.